1. Inleiding jaarstukken

Inleiding

Voor u ligt de jaarverantwoording 2020. Het document waarin wij verantwoording afleggen over het gevoerde beleid in het afgelopen jaar. Het jaar 2020 heeft voor een belangrijk  deel in het teken gestaan van de uitvoering van het Maatschappelijk Akkoord Tubbergen (MAT). Dit Maatschappelijk Akkoord Tubbergen is in 2018 opgesteld en is betrokken bij het opstellen van de begroting 2020. Zo kent de begroting 2020 eenzelfde opbouw als het MAT te weten een deel dat gaat over de kernagenda's en een deel dat gaat over de kern overstijgende agenda's. Deze beide agenda's vormen het ambitiedeel van de begroting 2020. In de kernagenda's zijn per kern de ambities en vraagstukken terug te vinden waar we als gemeente en inwoners gezamenlijk aan werken. De inhoud van deze kernagenda's is terug te vinden in de begrotingsapp. Met ingang van het begrotingsjaar 2021 (dus met ingang van de begroting 2021) volstaan we in de P&C documenten met een verwijzing naar de begrotingsapp. In deze begrotingsapp wordt de actuele stand van zaken van de kernagenda’s weergegeven. Zowel inhoudelijk als financieel.

 

Daarnaast kennen we in 2020 een onderdeel in onze begroting dat bestaat uit de zogenaamde basisbegroting. In dit deel komen de reguliere, jaarlijkse terugkerende taken die de gemeente uitvoert terug. Over de uitvoering van beide delen hebben we middels de beide programmajournaals en financiële rapportage verslag gedaan. Zowel voor wat betreft de inhoudelijke als ook de financiële voortgang. 

 

De veruit belangrijkste gebeurtenis van het jaar 2020 was zonder twijfel de uitbraak van het coronavirus en de gevolgen daarvan. Gezien de omvang en de impact hiervan is een afzonderlijk corona deel aan deze inleiding toegevoegd.

 

Voor een verdere inhoudelijke en financiële toelichting op het jaar 2020 verwijzen wij u naar de verschillende onderdelen van deze  jaarstukken 2020.

Corona

Algemeen

Het jaar 2020 heeft voor iedereen, en dus ook voor ons als gemeentelijke overheid, voor een heel groot deel in het teken gestaan van de uitbraak van COVID-19 (corona) eind februari 2020. Veel geplande activiteiten en werkzaamheden konden geen doorgang vinden, moesten worden uitgesteld of op een andere manier worden uitgevoerd. Daartegenover stonden echter ook weer werkzaamheden die extra aandacht en capaciteit hebben gevraagd. Hierbij valt niet alleen te denken aan eigen gemeentelijke inzet maar ook aan extra inzet die van rijkswege werd gevraagd voor bijvoorbeeld het handhaven van wetten en regelingen maar ook aan het (laten) uitvoeren van rijksregelingen. Op meerdere plekken in deze jaarverantwoording 2020 worden de gevolgen van de coronacrisis benoemd en toegelicht. Dit zowel inhoudelijk als financieel. Iets wat we feitelijk ook in de beide programmajournaals over het jaar 2020 hebben gedaan.

 

Daarnaast hebben we er voor gekozen om de financiële gevolgen van de coronacrisis in deze jaarverantwoording ook op een centrale plek weer te geven. Enerzijds om in financiële zin een totaal integraal beeld te hebben van de financiële gevolgen maar ook om de verschillende rijksvergoedingen die we hebben ontvangen te verantwoorden en toe te lichten en om aan te geven wat er mee is gedaan dan wel wat we er mee gaan doen. Anderzijds ook om te voorkomen dat op meerdere plekken dezelfde soort verklarende “corona teksten” worden gebruikt. In plaats daarvan kan worden verwezen naar deze centrale plek ik de inleiding bij de jaarverantwoording 2020.

 

Het kabinet heeft vanaf het begin van de coronacrisis aangegeven dat er compensatie zou komen voor de extra kosten die gemeenten maken en voor het wegvallen van gemeentelijke inkomsten. Deze compensatie voor het jaar 2020 is opgebouwd uit drie delen die allemaal op afzonderlijke momenten via afzonderlijke brieven aan de gemeenten zijn medegedeeld en waarvan de daadwerkelijke financiële vertaling is opgenomen in de septembercirculaire 2020 en de decembercirculaire 2020. Verantwoording daarvan heeft voor een deel plaatsgevonden in het, door de gemeenteraad vastgestelde,  tweede programmajournaal 2020 en de, eveneens door de gemeenteraad vastgestelde  financiële rapportage 2020.

 

In grote lijnen kunnen de drie delen aan corona compensatie als volgt worden toegelicht:

  • Eerste deel is bekend gemaakt in juni 2020 en opgenomen in de septembercirculaire 2020 en verwerkt in het tweede programmajournaal 2020.
  • Tweede deel is bekend gemaakt in augustus 2020 en opgenomen in de septembercirculaire 2020 en verwerkt in de financiële rapportage 2020.
  • Derde deel is bekend gemaakt in december 2020 en opgenomen in de december circulaire 2020 en wordt verwerkt in de jaarverantwoording 2020 en eerste programmajournaal 2021.

Corona compensatie Rijk

De compensatie die het Rijk in de aangehaalde drie delen aan de gemeenten heeft verstrekt bedraagt voor de gemeente Tubbergen voor het jaar 2020 € 640.000.

 

Het eerste deel van deze compensatie bedraagt € 259.000 en is opgenomen in het, door de gemeenteraad vastgestelde, tweede programmajournaal 2020 en heeft dus ook geleid tot een gewijzigde begroting 2020. Enerzijds een hogere algemene uitkering met daartegenover een “nieuwe” stelpost corona compensatie. Het tweede deel is opgenomen in de, eveneens door de gemeenteraad vastgestelde financiële rapportage en heeft dus ook geleid tot een wijziging van de begroting. Het  derde deel is echter niet opgenomen in een formeel door de gemeenteraad vastgesteld document en heeft dus ook niet geleid tot een wijziging van de begroting. Hiermee wordt dus een deel van de hogere algemene uitkering over het jaar 2020 en dus ook het voordelige rekeningresultaat verklaard. Dit voordeel wordt echter meegenomen bij de resultaatbestemming 2020 omdat altijd is aangegeven dat de beschikbare middelen aan corona compensatie worden gereserveerd in afwachting van meer duidelijkheid/te ontwikkelen beleid. Aan het eind van dit hoofdstuk en bij de daadwerkelijke resultaatbestemming wordt hierop teruggekomen. 

Totale omvang corona stelpost

 

2020

Corona compensatie

1e deel

2e deel

3e deel

Totaal

- Lagere apparaatskosten (opschalingskorting)

 

67

 

67

- Algemene continuïteit van zorg

 

 

23

23

- Algemene compensatie quarantainekosten

 

 

3

3

- Algemeen aanvullend pakket re-integratiekosten

 

 

4

4

- Algemeen gemeentelijk schuldenbeleid

 

 

8

8

- Algemene bijzondere bijstand

 

 

3

3

- Algemene impuls re-integratie

 

 

 

0

- Decentralisatie cultuurmiddelen

 

 

 

0

- Voorschoolse voorziening peuters

11

 

 

11

- Inhaalzorg en meerkosten jeugdzorg

31

 

 

31

- Inhaal zorg en meerkosten Wmo 2015

13

 

 

13

- Buurt- en dorpshuizen

 

12

 

12

- Vrijwilligersorganisaties jeugd

 

10

 

10

- Toezicht en handhaving

 

48

 

48

- Precariobelasting en markt- en evenementenleges (DU)

 

6

 

6

- Noodopvang kinderen van ouders met cruciaal beroep (DU)

 

34

 

34

- Eigen bijdrage Wmo (abonnementstarief) (DU)

 

10

 

10

- Extra kosten verkiezingen 2020 en 2021 i.v.m. corona (DU)

 

43

 

43

- Compensatie toeristen- en parkeerbelasting (DU)

47

 

 

47

- Lokale culturele voorzieningen

54

54

 

108

- Participatie

103

56

 

159

Totaal corona compensatie

259

340

41

640

Tweede programmajournaal 2020

Zoals hiervoor aangegeven en zoals ook blijkt uit de tabel bedroeg de stelpost corona in het tweede programmajournaal 2020 € 259.000. In datzelfde programmajournaal zijn echter ook een aantal posten in beeld gebracht die ten laste/ten gunste zijn gebracht van deze stelpost.

 

Hiermee rekening houdend ontstaat het volgende beeld:

Tweede programmajournaal 2020 1e deel 2e deel 3e deel Totaal
Hogere kosten bijstand -78     -78
Lagere kosten vervoer 110     110
Overige lagere kosten 8     8
Totaal Tweede programmajournaal 2020 40     40
         
Herzien stand stelpost na Tweede programmajournaal 2020 299     299

 

Tot aan het, door de raad vastgestelde, programmajournaal 2020 is de begroting 2020 ook daadwerkelijk gewijzigd voor de aangegeven mutaties. Dit levert dus geen, te verklaren,  verschillen op voor de jaarverantwoording 2020

Financiële rapportage 2020

In de financiële rapportage zijn een aantal  ontwikkelingen opgenomen die zijn opgetreden na het vaststellen van de begroting 2021 door het college. In deze financiële rapportage was ook het tweede deel van de corona compensatie van het rijk over het jaar 2020 opgenomen, evenals een aantal kosten.

 

Hiermee rekening houdend ontstaat het volgende beeld:

Financiële rapportage 2020 1e deel 2e deel 3e deel Totaal
Compensatie via algemene uitkering        
- 2e deel via septembercirculaire 2020   372   372
- Correctie rijk participatie   -32   -32
- Af: deel eigen bijdrage WMO - reeds verwerkt   -10   -10
Kosten        
Noodopvang kinderen van ouders met cruciaal beroep   -34   -34
Compensatie SW bedrijven   -160   -160
Overwerk Noaberkracht nog niet gedeclareerd   -11   -11
Totaal financiële rapportage 2020   125   125
         
Herziene stand stelpost na financiële rapportage 2020   424   424

 

Tot aan de, door de raad vastgestelde, financiële rapportage  2020 is de begroting 2020 ook daadwerkelijk gewijzigd voor de aangegeven mutaties. De correctie van het Rijk op het onderdeel participatie is echter pas naderhand gewijzigd en levert aan de inkomstenkant (de algemene uitkering) dus een te verklaren verschil op. Aan de uitgaven kant is al wel rekening gehouden met deze lagere vergoeding. 

Decembercirculaire

Het derde deel van de corona compensatie is opgenomen in de decembercirculaire 2020. Voor het jaar 2020 betreft het een bedrag van € 41.000. Hierna resteert een stelpost van € 465.000.

Compensatie 1e deel 2e deel 3e deel Totaal
- Derde deel compensatie via decembercirculaire     41 41
         
Herzien stand stelpost na decembercirculaire 2020       465

Jaarverantwoording 2020

Uit de (financiële) analyse van de jaarverantwoording 2020 blijkt dat op meerdere plekken sprake is van corona gerelateerde (extra) uitgaven of lagere inkomsten. In sommige gevallen incidentele uitgaven/inkomsten die feitelijk ten laste/ten gunste van de stelpost moeten worden gebracht maar ook verschillen in uitgaven en inkomsten waarvan verwacht mag worden dat deze als gevolg van Corona slechts een verschuiving laten zien over de jaren heen. We hebben er voor gekozen de echte direct aan corona toe te wijzen incidentele meerkosten/lagere uitgaven te verrekenen met de stelpost. De mutaties over de jaren heen op de verschillende structurele begrotingsposten laten we buiten beschouwing. Hierbij moet worden gedacht aan de uitgaven en inkomsten huwelijken, paspoorten, rijbewijzen, enz.

Hiermee rekening houdend ontstaat het volgende beeld van posen waarvan wordt voorgesteld deze te verrekenen met de stelpost corona:

Kosten uit de jaarverantwoording 2020 1e deel 2e deel 3e deel Totaal
 - Meerkosten Wmo       -23
 - Meerkosten jeugd       -23
Totaal kosten uit de jaarverantwoording 2020       -46
         
Herziene stand stelpost na jaarverantwoording 2020       419

Resultaatbestemming

De hierna resterende stelpost ten bedrage van € 419.000 wordt betrokken bij de resultaatbestemming. Voorstel is om het restant van de stelpost over te hevelen naar het jaar 2021 in afwachting van meer duidelijkheid/te ontwikkelen beleid. Dit vooral gezien de gedachte dat veel van de gevolgen van de coronacrisis in de loop van het jaar 2021 (wellicht zelfs 2022) echt zichtbaar en duidelijk worden.

 

Naast de resterende stelpost uit het jaar 2020 waarvan wordt voorgesteld deze bij resultaatbestemming over te hevelen naar het jaar 2021 heeft de gemeente Tubbergen via de decembercirculaire 2020 ook een deel corona compensatie gekregen dat betrekking heeft op het jaar 2021. Het betreft hier een bedrag van € 269.000. In totaliteit heeft de gemeente Tubbergen rekening houden met de voorgestelde besluitvorming uit deze jaarverantwoording voor het jaar 2021 dus de beschikking over een stelpost corona compensatie van € 688.000


Specificatie:

Bij resultaatbestemming over te hevelen resterende stelpost 2020 € 419.000
Ontvangen corona compensatie jaar 2021 € 269.000
Totaal € 688.000