Samen redzaam, gezond meedoen

Inleiding Samen redzaam, gezond meedoen

Inleiding

De periode 2019-2022 staat in het teken van de transformatie om de toenemende druk op het Sociaal Domein te verlichten. We willen onze samenleving, onze kernen en onze inwoners in hun kracht te zetten met als doel een positievere gezondheid. Tegelijkertijd willen we de ondersteuning en zorg kwalitatief goed, betaalbaar en bereikbaar houden. Om dit te realiseren werken we de komende periode aan de volgende zaken.

                                                                                        Wat gaan we hiervoor als gemeente doen?                                                                                    Wat willen we bereiken?

Aanpak sociaal domein

 Wat willen we bereiken?

Onze Insteek is de gedachte dat inwoners een goed gevoel van welbevinden hebben. Los van de maatschappelijke waarde die dat heeft, is het zo dat inwoners die zich goed voelen, minder snel een hulpvraag hebben en ondersteuning nodig hebben. Daarom is de onderliggende gedachte dat we als gemeente inzetten op positieve gezondheid.  

 

Positieve Gezondheid[1] is de uitwerking in 6 dimensies van de bredere kijk op gezondheid. Met die bredere benadering draag je bij aan het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan. Én om zo veel mogelijk eigen regie te voeren. Dit is te vertalen naar de leefomgeving van inwoners en het faciliteren van positieve gezondheid. Dit doen we door passende algemene voorzieningen en ondersteuning te bieden, een goede leefomgeving in te richten en het leggen van verbindingen in de samenleving. Als gemeente zien wij ook vooral hier onze rol. Onderstaande figuur laat dat mooi zien.

Positieve gezondheid binnen de leefomgeving

De insteek van positieve gezondheid[2] sluit naadloos aan bij de zaken die we als gemeente nastreven namelijk:

  • mensen veel meer in contact te brengen met hun kracht in plaats van ze aan te spreken op hun zwakte,
  • persoonsgerichte zorg te bieden en echt aan te sluiten op persoonlijke behoeften,
  • de regie bij de mensen zelf te laten en ze te helpen hun eigen beslissingen te nemen.

 

Daarnaast is het van belang de ondersteuning en zorg bereikbaar en betaalbaar te houden. We willen kwalitatieve goede ondersteuning en zorg bieden, vanuit de gedachte 1 gezin, 1 plan, 1 regisseur voor die inwoners die het nodig hebben.

 

Wat gaan we hiervoor als gemeente doen?

In het plaatje hieronder is te zien hoe de ondersteuning en zorg rondom een inwoner, is opgebouwd uit een aantal lagen. Per laag wordt er gewerkt aan versterken van de positieve gezondheid van onze inwoners en het bereikbaar en betaalbaar houden van de ondersteuning en zorg.

Ondersteuning en zorg voor inwoners

Om de gestelde ambitie te bereiken is het ook essentieel om meer inzicht en overzicht te krijgen in de interventies  en de resultaten en effecten hiervan. Op dit moment zijn een behoorlijk aantal interventies gestart. We kunnen aangeven wat we doen, echter de effecten van de interventies zijn nog niet altijd inzichtelijk. Besturing van het sociaal domein vraagt hier wel om. Het vraagt continu om te analyseren of we de juiste dingen doen. Leveren de interventies de gewenste resultaten op, vragen veranderingen in het sociaal domein om het bijsturen, versnellen of stoppen van bepaalde interventies? Hiervoor starten we het project Grip op sociaal domein

 

Een ander belangrijk onderdeel is het actief sturen op houding en gedrag. De veranderopgave bestaat voornamelijk uit een veranderende houding en gedrag bij de professional (inclusief gemeente), de inwoner, de mantelzorger en de vrijwilliger. Dit vereist vanuit de onze kant uitleg en coaching op houding en gedrag en heldere communicatie met alle partijen over wat we van elkaar kunnen verwachten. Daarom starten we met werkateliers waarin professionals, inwoners en ambtenaren gezamenlijk na denken over de uitdagingen die er liggen. In de ateliers worden manieren bedacht om deze uitdagingen het hoofd te bieden. Daarbij wordt ook kritisch gekeken naar hoe zaken nu gaan, hoe we bij kunnen sturen en hoe een ieder daar aan kan bijdragen.


[1]Machteld Huber, Institute for positive health, https://iph.nl/positieve-gezondheid/

[2] https://iph.nl/positieve-gezondheid/wat-brengt-het/

Langer gezond

Wat willen we bereiken?

  • Meer of gelijk aantal inwoners ervaren een goede gezondheid
  • Meer of gelijk aantal inwoners bewegen voldoende
  • Meer kinderen van ouders met een lage opleiding zijn lid van een sportvereniging
  • Meer kinderen zijn meestal weerbaar
  • Minder jongeren onder 18 hebben alcohol gedronken de laatste 4 weken

(NB. De staat van de bevolking in Tubbergen is nu al nagenoeg optimaal wanneer dat wordt vergeleken met andere Twentse gemeenten. Het gaat nu vooral om het behouden van de goede staat.)

Invloed corona op uitvoeringsplan

Als gevolg van het coronavirus lopen een aantal inspanningen vertraging op, waaronder kansrijke start. Dit zijn inspanningen waarmee we een financieel effect beogen op de Jeugd en Wmo-maatwerkvoorzieningen. Door vertraging van deze inspanningen zal dit effect mogelijk later behaald worden.

 

Overige ontwikkelingen

In het uitvoeringsplan sociaal domein is een belangrijke toevoeging onze samenleving, onze kernen en onze inwoners in hun kracht te zetten met als doel een positievere gezondheid. Dit doen we in het uitvoeringsplan door de factoren die gezondheid kunnen beïnvloeden, zoveel mogelijk te voorkomen (preventie), beperken of bevorderen. Onder andere door sport, bewegen, preventie en cultuur als middel te gebruiken om het welzijn en zelfredzaamheid van mensen te bevorderen.

 

In de kernagenda’s zien we dat het thema (positieve) gezondheid moeizaam van de grond komt. Dit geldt vooral voor de preventieve kant en het creëren van voorliggende voorzieningen ter bevordering van de gezondheid. En juist bij dit onderdeel is de participatie van de samenleving erg belangrijk. Hierdoor kunnen we stellen dat positieve gezondheid, wat we hier mee bedoelen en beogen, onderbelicht is.  

Versterken sociale basis

Wat willen we bereiken?

We hebben het aantal inwoners met een hulp- of ondersteuningsvraag in beeld welke worden verwezen naar een niet professionele algemene voorziening in plaats van en professionele algemene voorziening, dan wel maatwerkvoorzieningen.

Invloed corona op uitvoeringsplan

Als gevolg van het coronavirus lopen een aantal inspanningen vertraging op, waaronder de algemene voorzieningen en dagbesteding per kern. Dit zijn inspanningen waarmee we een financieel effect beogen op de Wmo-maatwerkvoorzieningen. Door vertraging van deze inspanningen zal dit effect mogelijk later behaald worden.

Zorg meer nabij

Wat willen we bereiken?

  • De cliënttevredenheid Jeugd is toegenomen (CEO)
  • De cliënttevredenheid Wmo is toegenomen (CEO)
  • De bekendheid van cliëntondersteuning is toegenomen (CEO)
  • % aantal afgegeven maatwerkvoorzieningen t.o.v. aantal inwoners verminderd (wordt reeds gemonitord)
  • Het % indicaties afgegeven door een huisarts i.r.t. het totaal aantal jeugdindicaties is lager dan in 2019.

Stand van zaken

Wijzigingen ten opzichte van de begroting 2020:

Zelfvoorzienend systeem vervoer MaaS

  • Deze inspanning is verplaatst vanuit actielijn 4: Meer inwoners kunnen meedoen

Behaalde mijlpalen

Invloed corona op het uitvoeringsplan

Als gevolg van het coronavirus lopen een aantal inspanningen vertraging op, waaronder één toegang en MaaS. Dit zijn inspanningen waarmee we een financieel effect beogen op de Wmo- en jeugdmaatwerkvoorzieningen. Door vertraging van deze inspanningen zal dit effect mogelijk later behaald worden.

 

Overige ontwikkelingen

Op basis van de eerste evaluatie bij de pilot praktijkondersteuner Jeugd GGZ zien wij een afname in aantal GGZ verwijzingen via de huisarts dan wel dat de zwaarte van de zorg afneemt. 

 

De eerste resultaten van de pilot Wijk GGD zijn positief. Echter mede door corona zijn de effecten nog niet voldoende in beeld te krijgen, waardoor het verzoek is om de pilot met een een jaar te verlengen. De kosten hiervoor bedragen €50.000, te dekken uit het uitvoeringsplan sociaal domein. 

Meer inwoners kunnen meedoen

Wat willen we bereiken?

Er is voor elke inwoner een passende voorziening en/of regeling beschikbaar, waardoor zij zo optimaal mogelijk kunnen deelnemen aan de samenleving.

 

Het % Tubbergse inwoners (18+) welke een (zeer) goede gezondheid ervaren blijft gelijk of neemt toe. In 2020 wordt een nieuwe Volwassenen- en ouderenmonitor uitgevoerd.

Stand van zaken

Wijzigingen ten opzichte van de begroting 2020:

Een passend zorg- en ondersteuningsaanbod voor personen met verward gedrag:

  • Deze inspanning is verwijderd en samengevoegd met de inspanning 'Vroegsignalering van personen met verward gedrag' onder actielijn 3: Zorg meer nabij

 

Maatregelen vervoer:

  • Naam is gewijzigd in 'Maatregelen (leerlingen)vervoer

 

Zelfvoorzienend systeem vervoer MaaS

  • Deze inspanning is verplaatst naar actielijn 3: Zorg meer nabij

 

De inspanningen "Coördinator interne verwijzingen" en "Coördinator externe verwijzingen" zijn samengevoegd.

Behaalde mijlpalen

Invloed corona op het uitvoeringsplan

Als gevolg van het coronavirus lopen een aantal inspanningen vertraging op, waaronder integrale clientondersteuning en integrale aanpak ouderenzorg. Dit zijn inspanningen waarmee we een financieel effect beogen op de Wmo- en jeugdmaatwerkvoorzieningen. Door vertraging van deze inspanningen zal dit effect mogelijk later behaald worden.

Samen redzaam, gezond meedoen - financieel

Conclusie Ambitie Samen redzaam, gezond meedoen

Het sociaal domein is en blijft in ontwikkeling. Binnen het uitvoeringsplan sociaal domein zetten we in op vier actielijnen gericht op van preventie, ondersteuning naar zorg. Het doel is een positievere gezondheid voor onze inwoners en een betaalbare en bereikbare zorg. Van de inspanningen die zijn gestart zien we de eerste positieve resultaten. De praktijkondersteuner huisarts jeugd GGZ is hiervan een treffend voorbeeld. De koers die is ingezet is goed en vraagt om voortzetting. Echter, een tweetal ontwikkelingen die momenteel spelen hebben een effect op het (tijdig) kunnen behalen van de doelen.



Corona: als gevolg van het coronavirus lopen een behoorlijk aantal inspanningen vertraging op. Mede omdat de gemeente een behoorlijk deel van de inspanningen samen met partners moet uitvoeren en deze partners de prioritering op dit moment niet bij de inspanningen in de ambitie hebben liggen. Denk bijvoorbeeld aan onderwijs of de huisartsen. Met deze inspanningen beogen we zowel een maatschappelijk effect (positievere gezondheid) als een financieel effect, bijvoorbeeld het terugdringen van de Jeugd en Wmo-maatwerkvoorzieningen. Door vertraging van deze inspanningen zal dit (maatschappelijk en financieel) effect mogelijk later behaald worden.

 

Daarnaast stelt corona ons mogelijk ook voor nieuwe uitdagingen en verzwaring van bestaande uitdagingen. Hierbij valt te denken aan een mogelijke toename van huiselijk geweld en meer inwoners die te maken krijgen met armoede. Dit zijn dus bestaande problemen die mogelijk vergroot worden. Dit vraagt om een intensivering van de huidige inspanningen.



Lokale en landelijke ontwikkelingen: zowel landelijk als lokaal wordt meer aandacht gevraagd voor preventie (o.a. overgewicht, genotsmiddelen e.d.). De actielijn "Langer gezond" gaan we  intensiveren door het promoten en concretiseren van positieve gezondheid waarbij preventie een belangrijk onderdeel is. Uit MijnDorp2030 blijkt ook dat het voor inwoners en onze partners makkelijker is om fysieke activiteiten te starten dan activiteiten met een sociaal rendement. De manier waarop wij werken met onze partners en inwoners biedt kansen om hierop te intensiveren. De sociale hypotheek is zo'n voorbeeld van een koppeling tussen fysieke investeringen en sociaal rendement. Om deze integraliteit tussen de ambities meer te benadrukken en ook deze investeringen te kunnen laten bijdragen aan de doelstellingen van het uitvoeringsplan sociaal domein, zal hierop geïntensiveerd moeten worden.

 


Daarnaast blijft jeugdzorg een belangrijk aandachtsgebied. Ondanks alle inzet blijven de jeugdzorg kosten onzeker en vraagt het mogelijk om een intensivering van projecten die zich richten op betere passende jeugdzorg. Zoals hierboven aangegeven zien we van de inspanningen die zijn gestart de eerste positieve resultaten. De praktijkondersteuner huisarts jeugd GGZ is hiervan een treffend voorbeeld. De koers die op dit gebied is ingezet is goed en vraagt om structurele voortzetting en structurele middelen.


Samenvattend zijn we op de goede weg, echter vragen een aantal genoemde ontwikkelingen om bijsturing. Dit betrekken we bij het opstellen van de begroting 2021.

Financiële kaders Ambitie Samen redzaam, gezond meedoen

Begin 2020 is voor het uitvoeringsplan sociaal domein een budget beschikbaar van € 407.000. In het eerste half jaar van 2020 zijn onder andere de volgende uitgaven gedaan:

  • MaaS pilot 2020: € 8.000
  • Grip op sociaal domein: € 4.000
  • Een toegang sociaal domein: € 5.000
  • Verlenging pilot Wijk GGD: € 25.000
  • Verlenging pilot POH Jeugd: € 30.000

 


Op dit moment resteert een budget van € 335.000, voor de jaren 2020 en 2021 zijn de verwachte uitgaven € 245.000. Dit betreft o.a. personele inzet van de kwartiermaker één toegang en coördinator externe verwijzingen, het project transformatie Participatiewet fase 2, het project een toegang sociaal domein, de verlenging van de pilot Wijk GGD voor 2020 en 2021 en de bijdrage MaaS 2021. Voor 2022 resteert dan een bedrag van € 90.000.