Inleiding

Inleiding

Perspectiefnota 2022 (inclusief eerste programmajournaal 2021)

Voor u ligt de perspectiefnota 2022 (inclusief het eerste programmajournaal 2021) van de gemeente Tubbergen die door het college van Tubbergen aan u als raad aangeboden wordt. Dit document heeft als basis de begroting 2021. De daadwerkelijke stand van zaken (zowel inhoudelijk als financieel) zoals die blijkt uit de vastgestelde jaarverantwoording 2020 is een belangrijke input lijn voor deze perspectiefnota.

Feitelijk heeft het document zoals dat nu voorligt zowel een besluitvormend als een richtinggevend karakter. Besluitvormend daar waar het gaat om het eerste programmajournaal 2021 (waar staan we nu) en richtinggevend voor het onderdeel perspectiefnota (vooruitkijken). Deze richtinggevende uitspraken hebben na vaststelling het karakter van een opdracht van de gemeenteraad aan het college om deze richtinggevende uitspraken verder uit te werken en te betrekken bij het opstellen van de begroting 2022 waar de daadwerkelijke besluitvorming plaatsvindt.

Zoals gesteld heeft het onderdeel perspectiefnota een richtinggevend karakter en  moet dus worden gezien als een eerste kader stellende aanzet om te komen tot een begroting 2022. Aangezien er in maart 2022 gemeenteraadsverkiezingen plaatsvinden en er dus een nieuwe raadsperiode aanbreekt, kan worden geconcludeerd dat de begroting 2022 en dus ook de perspectiefnota 2022, de laatste zijn van de huidige gemeenteraad en het het huidige college. Het is gebruikelijk is dat de zittende gemeenteraad en het zittende college met het vaststellen van een begroting die betrekking heeft op een verkiezingsjaar (in dit geval het jaar 2022) niet "over haar graf heen regeert". Concreet betekent dit dat de begroting 2022 een zogenaamd "beleidsarm karakter" krijgt. Speerpunt van deze beleidsarme begroting 2022 moet volgens het college een sluitende meerjarenbegroting zijn, zodat de gemeentelijke financiën "netjes" worden overgedragen naar de nieuwe raadsperiode. In deze perspectiefnota is een aantal richtinggevende voorstellen opgenomen die er voor kunnen zorgen dat het meerjarige financiele perspectief op basis van de huidige inzichten inderdaad sluit. De aangegeven richtinggevende voorstellen betreffen voor een deel directie maatregelen en voor een deel maatregelen die nader moeten uitgewerkt en worden betrokken bij het opstellen van de begroting 2022 waar de daadwerkelijke besluitvorming plaatsvindt. De zinsnede "op basis van de huidige inzichten" is heel bewust gekozen omdat er op dit moment (mei 2021) een aantal zaken spelen die naar verwachting invloed gaan hebben op de gemeentefinanciën maar nu nog niet voldoende concreet te maken zijn. Zo hebben de gemeenten, mede op initiatief van de gemeente Tubbergen, via de VNG een aantal claims op tafel gelegd bij de kabinetsformatie. Genoemd kunnen worden de onrechtvaardige en onvolledige financiering van de jeugdzorg (tekort € 1,5 - € 1,7 miljard), de opschalingskorting van € 1 miljard en de onvolledige compensatie betreffende de wetswijziging abonnementstarief  (tekort € 200 - € 300 miljoen). Of en in hoeverre deze claims ook inderdaad leiden tot extra rijksvergoedingen weten we op dit moment niet.  Daarnaast zijn we, net als alle Nederlandse gemeenten, in afwachting van de daadwerkelijke herverdeeleffecten van de herijking van het gemeentefonds met een geplande ingangsdatum per 1 januari 2023. Tot slot hebben we onder de vlag van VNG ook nadrukkelijk aandacht gevraagd voor een rechtvaardige en volledige financiële compensatie voor nieuwe taken (extra taken vraagt extra knaken). In dit kader noemen we de omgevingswet en het klimaatakkoord/de energietransitie.

Al met al een behoorlijke aantal onzekerheden en risico's die de keuze voor een beleidsarme begroting 2022 met als speerpunt een sluitend meerjarenperspectief naar onze mening onderstrepen. Op deze manier wordt namelijk ook wat ruimte in de tijd gecreëerd om een beter en vollediger beeld van de meerjarige gemeentelijke financiën te verkrijgen.

Dit betekent wel, evenals bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen ook  voor het komende jaar 2022 naast een "beleidsarme" meerjarig sluitende begroting 2022 weer gaan werken met een zogenaamd overdrachtsdocument. Verderop in deze perspectiefnota treft u een nadere toelichting op dit overdrachtsdocument aan.

Daarnaast is in deze perspectiefnota (inclusief eerste programmajournaal) ook gekeken naar de stand van zaken en de mogelijke doorwerking van de coronacrisis. Het moge duidelijk zijn dat de  gevolgen van de coronacrisis nog steeds doorwerken en dus van belang zijn. Zowel voor de inhoudelijke voortgang van het werk (ambities en regulier) als ook financieel. Wij hebben er voor gekozen de financiële gevolgen niet per programma weer te geven maar hiervoor een specifieke paragraaf in te ruimen. De uitkomsten hiervan treft u aan in het financiële hoofdstuk. Het spreekt voor zich dat we u als raad op de hoogte houden van de ontwikkelingen. Zowel in de komende P&C-documenten (tweede programmajournaal 2021 en begroting 2022) of indien dat nodig is via afzonderlijke kanalen.