Meer
Publicatiedatum: 15-06-2020

Inhoud

Programma onderdelen

4. Hoe werken wij samen?

Begroting 2019: Hoe werken wij samen?

Wij geloven in de kracht van onze dorpen, onze inwoners, onze ondernemers en onze maatschappelijke organisaties. Samen denken we na over leefbaarheid en maken we keuzes voor de toekomst. De inwoners spelen hierin de hoofdrol. De inwoners kunnen in veel gevallen problemen beter oplossen dan de overheid. Die handschoen pakken de inwoners veelvuldig op. In Mijn Dorp 2030 denken alle kernen na over de leefbaarheid in hun dorp. Ideeën worden omgezet in concrete acties en samen is de agenda voor de komende periode opgesteld. Van de gemeente vraagt het om niet alles dicht te regelen, maar juist initiatieven te faciliteren, te inspireren en motiveren om nieuwe en betere antwoorden te vinden op gemeenschappelijke uitdagingen. Een daadkrachtige partner is wat we willen zijn, die ruimte geeft en voorwaardenscheppend is voor het initiatief. Deze manier van werken zijn we de afgelopen jaren met elkaar aangegaan en willen wij voortzetten en verbeteren.

Wat willen we bereiken?

Om in de toekomst de juiste ondersteuning te bieden aan de samenleving, vraagt dit van de gemeente  om een doorontwikkeling in de manier van werken met de samenleving.  De eerste periode heeft in het teken gestaan van aanjagen en stimuleren. Ideeën zijn ontwikkeld en de eerste concrete acties zijn een feit. De fase waarin we ons in 2019 bevonden richtte zich ook op spiegelen, keuzes maken en prioriteiten stellen. De juiste dingen  doen voor de leefbaarheid in de dorpen. In eerste instantie heeft de samenwerking met de samenleving vooral vorm gekregen via Mijn Dorp 2030. In 2019 is het een manier van werken die verankerd moest worden in de gehele organisatie. Van onze eigen ambtelijke organisatie vroeg dit een bewustwordingsproces en een aanpassing op onze manier van werken. Wij willen daarin het volgende bereiken.

  1. Bij alle veranderingen en/of initiatieven waarbij wij keuzemogelijkheden hebben, vindt een bewuste afweging van onze rol plaats. Wie willen we zijn en wat betekent dit in de rol die wij aannemen. Deze rol is maatwerk: soms voeren we de regie, in andere gevallen zijn wij ook één van de spelers. Er bestaat niet één ideale of beste rol. Dit kan per beleidsvorming, kern en initiatief verschillen.
  2. Van debat naar dialoog: bij elk initiatief of project wordt een dialoog gevoerd over de meerwaarde en de duurzaamheid. Als gemeente spiegelen, stellen wij vragen ter overweging bij elk initiatief. Wij willen een volwaardige gesprekspartner zijn. Vanuit het goede gesprek de juiste inhoud op tafel. Hierbij is de rol van de raad ook aan verandering onderhevig. De raad wil daarom het besluitvormingsproces meer laten aansluiten bij de samenleving. 
  3. Op thema’s als duurzaamheid en gezondheid stimuleren wij initiatieven vanuit de samenleving. Toelichting: deze thema’s hebben extra stimulans nodig, omdat het op deze thema’s moeilijker blijkt om initiatieven op te ontwikkelen. Op de andere beleidsthema’s, zoals voorzieningen, zijn we hierin al meer vertrouwd. 
  4. Wij zijn een daadkrachtige partner voor de lokale samenleving. Daadkracht is doen wat nodig is, met voortdurend een focus op de resultaten en effecten die we met elkaar willen bereiken. Hierbij past geen risicomijdend gedrag en regelzucht, maar lef, creativiteit, denken in mogelijkheden en uitdagingen en ruimte voor de samenleving om met elkaar te kunnen vaststellen of we onze ambities behalen. De samenleving weet wat ze van de gemeente kan verwachten en de gemeente voldoet hieraan.Dit is ook de manier van werken die wij bij de invulling van de Omgevingswet gaan toepassen. Dit vraagt ook voor de samenleving en alle medewerkers van Noaberkracht om dezelfde visie en het juiste gereedschap, zodat wij met plezier de juiste dingen doen voor de samenleving. Daarom willen wij ook inzetten op de  juiste kennis, vaardigheden en competenties.
  5. De rol van de buurtmannen en –vrouwen wordt versterkt. De gemeente wil de rol en betekenis van buurtmannen en -vrouwen als partner voor de dorpen versterken. De buurtmannen en –vrouwen zijn een waardevolle verbinding tussen samenleving en gemeente. Zij vormen de toegang, de schakel tussen beide partijen en zorgen voor partnerschap in de samenwerking.
  6. Een andere manier van werken vraagt ook om het verkennen van andere manieren van financieren. De gemeente wil graag samen met inwoners, ondernemers en organisaties experimenteren met de burgerbegroting en de Right to Challenge. Bij de Burgerbegroting mogen inwoners zelf beslissen waaraan het gemeentelijk budget wordt besteed. Right to Challenge houdt in dat inwoners taken van de overheid kunnen overnemen als zij denken dat het anders, beter en/of goedkoper kan.

  7. Implementeren van de Omgevingswet. Het landelijke uitgangspunt is om vanuit ambitie en algemene regels gebiedsgericht te gaan werken. De Omgevingswet is veel meer dan een juridische exercitie. De wet vraagt van gemeenten een andere manier van denken en werken door de integrale benadering van de leefomgeving, meer bestuurlijke afwegingsruimte, meer nadruk op participatie en samenwerking,  en de benadering vanuit de initiatiefnemer. Hierbij wordt nauw aangesloten bij de werkwijze die vanuit MijnDorp2030 ontstaan is.

Hoe gaan we dat bereiken?

De ontwikkelingen in en met samenleving leiden tot een andere vorm van organisatie, een andere werkwijze, andere vormen van samenwerking en financiering. Als gemeentelijke organisatie moeten we hier mee aan de slag. Het is nodig om binnen de gehele organisatie te professionaliseren en dat bestaat uit de volgende onderdelen: bestuursstijl, communicatie, medewerkers, financiën, (be)sturing, maatschappelijke partners en een instrumentenkoffer. Hieronder is het schematisch weergegeven en staat beschreven aan welke punten we moeten werken om nog meer dan nu een daadkrachtige partner van de samenleving te kunnen zijn.

Wat willen we bereiken

Wat hebben we daarvoor gedaan?

In de begroting van 2019 zijn een aantal inspanningen genoemd met bijbehorende te behalen resultaten. Hieronder ziet u de behaalde mijlpalen:

 'Instrumentenkoffer'

  • Ontwikkeling van een instrumentenkoffer 1.0: We ontwikkelen instrumenten die we kunnen gebruiken bij participatieprocessen.
    • Er is overleg geweest met de portefeuillehouders over wat ze willen met de instrumentenkoffer. De uitkomst hiervan is dat we in eerste instantie inzetten op een overzicht aan voorbeelden over hoe je handen en voeten kan geven aan participatie/samenwerking met de samenleving.
    • In 2019 is 'hoe werken we samen' onderdeel geworden van proces bestuurlijke besluitvorming.

 

Bestuursstijl

  • Passend bij de gelijkwaardige positie  tussen inwoners en gemeente is voor een nieuwe vergaderstructuur gekozen met onder meer voortzetting van kernavonden. Inmiddels is gestart met deze nieuwe vergaderstructuur. Er zijn drie kernavonden gehouden. Qua samenstelling en dialoogvoering zijn verschillende leerervaringen opgedaan.
  • Er zijn dialoogtrainingen gehouden om betere verdiepende gesprekken te kunnen voeren en om de gelijkwaardige positie te versterken. Daarnaast zijn onze bouwstenen uitgebreid met feiten en cijfers om daarmee  de urgentie van onze maatschappelijke opgaven meer samen te ervaren.

 

Medewerkers

  • Doorontwikkeling rol buurtmannen en buurtvrouwen:
    • Vanaf januari 2019 zijn we gestart met de eerste fase uit de opdracht: De behoefte-inventarisatie naar de rol-invulling buur(t)man/vrouw bij de belangrijkste stakeholders.
    • De behoefte-inventarisatie is afgerond. De rolbeschrijving van buur(t)man/vrouw is vastgesteld.

 

Financiering

  • Wij hebben ons aangemeld bij het ontwikkeltraject van de VNG: Democratisch begroten. 
  • De kansen en risico's van democratisch begroten zijn in beeld gebracht. Op basis van de behoefte van de samenleving en de raad is besloten om dit traject even te 'parkeren'.

 

Als bedrijfsvoeringsorganisatie voert Noaberkracht de beleidsontwikkeling en bedrijfsvoering uit voor de gemeenten Tubbergen en Dinkelland. Het is onze uitdaging Noaberkracht te blijven ontwikkelen en verbeteren. Noaberkracht bevindt zich in een behoorlijke veranderopgave, die zeker ook in de dynamiek van de omgeving en het speelveld om een samenhangende aanpak vraagt. De visie van Noaberkracht is dat er maatwerk wordt geboden in de rol die de gemeenten Tubbergen en Dinkelland nemen. Er wordt uitgegaan van het situationeel innemen van twee hoofdrollen: overheid en nevenheid.

Om deze samenhangende aanpak te bevorderen is de ontwikkeling van participatie opgenomen in het programma Ontwikkeling Noaberkracht en zijn de onderliggende inspanningen toegevoegd aan dat programma binnen Noaberkracht.

 

Naar aanleiding van het integreren van de participatie inspanningen in het programma Ontwikkeling Noaberkracht is deze in 2019 omgebouwd en is de doelstelling vertaald naar drie actielijnen, waar alle inspanningen nu zijn ondergebracht. Deze drie actielijnen zijn:

  • Verbeteren bestuurlijk ambtelijk samenspel
  • Geprofessionaliseerde sturing
  • Verbeterende borging en bestendiging

Overzicht baten en lasten

 

Raming begrotingsjaar voor wijziging Raming begrotingsjaar na wijziging Realisatie begrotingsjaar Verschil realisatie versus begr. na wijz.
(Bedragen x € 1.000)
Baten 0 0 0 0
Lasten 877 775 496 279
Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten -877 -775 -496 279
Onttrekkingen aan reserves 430 329 154 -175
Toevoegingen aan reserves 0 0 0 0
Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten -447 -447 -343 104

Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan.

 

Stimuleringsfonds (voordeel €111.000)

In de begroting 2019 is een bedrag van €240.000 beschikbaar gesteld voor het stimuleringsfonds sociaal domein. In 2019 hebben zes aanvragers een bijdrage uit het stimuleringsfonds ontvangen, voor een totaalbedrag van ca. €19.000. Het restant van het stimuleringsfonds €221.000 wordt overgeheveld naar 2020 (zie ook het voorstel voor budgetoverheveling). 

 

Het budget stimuleringsfonds dat is opgevoerd bij de begroting 2019 bestaat uit verschillende dekkingen (o.a. reserve incidenteel beschikbare algemene middelen en bestaande procesgelden). Het gedeelte met dekking van de reserve, dat niet in 2019 is besteed, is in het tweede programmajournaal weer toegevoegd aan de reserve en wordt overgeheveld naar het jaar 2020. Het gedeelte met dekking uit bestaande procesgelden (€111.000) komt als voordeel in deze jaarstukken naar voren, ook voor dit gedeelte stellen we voor het bedrag over te hevelen naar 2020.

 

Mutaties reserves

Het verschil op de mutaties van de reserves  betreft voornamelijk een lagere onttrekking voor het stimuleringsfonds €167.000. Zie voorstel budgetoverheveling.

 

Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2019 onder "Toelichting en analyse op de baten en lasten".

Omgevingswet

De Omgevingswet zal per 1 januari 2021 in werking treden. Naast de wetswijziging met juridische gevolgen sluit de Omgevingswet aan op de manier waarop wij participeren in de samenleving. Het raakt een groot aantal beleidsvelden en stelt de inbreng van de gemeenschap centraal. Op bepaalde gebieden werken wij nu al volgens de geest van de wet. Andere zaken kunnen we nu oppakken, daar hoeven we niet mee te wachten tot 2021.

 

In de begroting van 2019 zijn een aantal inspanningen genoemd met bijbehorende te behalen resultaten. Hieronder ziet u de behaalde mijlpalen voor de Omgevingswet: 

  • Beleidsvernieuwing.
    • De inzet van zes kerninstrumenten voor het hele fysieke domein: omgevingsvisie, decentrale regels (zoals het omgevingsplan op gemeentelijk niveau), programma’s, algemene rijksregels, omgevingsvergunning en het projectbesluit.
    • In 2019 zijn we gestart met het opstellen van een Omgevingsvisie, de volgende stappen zijn daarbij afgerond:
      * Stap 1 Opstarten en kennismaken.
      * Stap 2 Analyseren en verkennen.
      * Stap 3 Naar buiten toe (met twee bewonersavonden en een digitale  enquête).
      * Stap 4 is opgestart: Opschalen / verbinden / vormen .

  • In december 2018 heeft de raad een besluit genomen over de vernieuwende strategie.
  • Er is gewerkt aan randvoorwaarden, faciliteiten, de kennis en bewustwording in de organisatie.
  • De applicatie voor vergunningverlening is vervangen.
  • Contouren van het Omgevingsplan zijn verkend.

 

Meer informatie via  Omgevingsvisie Tubbergen.