Meer
Publicatiedatum: 15-06-2020

Inhoud

Programma onderdelen

Programma Bestuur & middelen

Portefeuillehouders

Burgemeester Haverkamp & Wethouder Bekhuis

Algemeen

Het bestuur van onze gemeente wordt gevormd door de gemeenteraad en het college van Burgemeester en Wethouders. In de gemeenteraad zitten negentien inwoners uit onze gemeente. De zetelverdeling is als volgt: CDA twaalf zetels, Gemeentebelangen/VVD vier zetels, PvdA twee zetels en Dorpen Centraal één zetel.

 

Voor onze inwoners willen we goed inzichtelijk maken wat we als bestuur van de gemeente Tubbergen doen en waar we het gemeenschapsgeld voor inzetten. Onze gemeentelijke begroting moet in evenwicht zijn. Gemeenschapsgeld genereren wij via de algemene uitkering van het gemeentefonds en door het heffen van gemeentelijke belastingen. Ons uitgangspunt is dat we de lokale lasten zo laag en stabiel mogelijk willen houden. We houden oog voor een gezonde balans tussen de hoogte van de lokale lasten, onze begrotingspositie en onze investeringen.   

 

De uitvoering van het gemeentelijke beleid wordt gedaan door onze uitvoeringsorganisatie Noaberkracht Dinkelland Tubbergen. Noaberkracht is een samenwerkingsverband met de gemeente Dinkelland. Er zijn ook maatschappelijke opgaven die om een aanpak vragen die de grenzen van individuele gemeenten overstijgt. In dat geval vinden we het belangrijk om samen te werken met de juiste partners. Op inhoudelijke thema’s zullen wij de bestaande samenwerking binnen de provincie Overijssel, regio Twente, Noordoost Twente en met de gemeente Dinkelland voortzetten.

Vastgestelde beleidsnota's en verordeningen

Kengetallen

Binnen het programma Bestuur en middelen maken we gebruik van de volgende kengetallen:

  • Aantal inwoners                                                 21.188 (juni 2018)                     21.257 (november 2019)
  • Gemiddelde leeftijd                                         41,1 jaar                                           41,8 jaar (2019)
  • Aantal huishoudens                                         7.920 (2017)                                 8.085 (2019)
  • Aandeel alleenstaand                                     24,2% (2017)                                25,0% (2019)
  • Gemiddeld betaalde OZB woningen      € 289                                                €296 (2019)

 

Prognose bevolkingsontwikkeling (2019):

Verbonden partijen

Onder het programma Bestuur en middelen vallen de volgende verbonden partijen:

  • Noaberkracht Dinkelland Tubbergen: samenwerkingsverband van de gemeenten Tubbergen en Dinkelland in de vorm van een gemeenschappelijke regeling.
  • Regio Twente: samenwerkingsverband van alle veertien Twentse gemeenten in de vorm van een gemeenschappelijke regeling. Regio Twente is gekoppeld aan meerdere programma’s in de basisbegroting. Voor het programma Bestuur en middelen voert het taken uit op het gebied van bedrijfsvoering, bovengemeentelijke belangenbehartiging en faciliteren, coördineren en afstemmen van gemeentelijke aangelegenheden.  
  • EUREGIO: een grensoverschrijdend samenwerkingsverband van 131 Nederlandse en Duitse overheden. EUREGIO heeft tot doel het stimuleren, ondersteunen en coördineren van regionale grensoverschrijdende samenwerking.
  • Bank Nederlandse Gemeenten (BNG): De BNG heeft ten doel de uitoefening van het bedrijf van bankier ten dienste van overheden. De BNG is huisbankier van Tubbergen.
  • Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG): De is de organisatie die alle gemeenten in Nederland en de overzeese gebieden verbindt. De vereniging heeft als doel om de lokale overheid te versterken, zodat gemeenten hun inwoners optimaal kunnen bedienen.
  • Vereniging Nederlandse Gemeenten Overijssel (VNG Overijssel): VNG afdeling Overijssel is één van de twaalf provinciale afdelingen van de Vereniging Nederlandse Gemeenten.

Wat hebben we in 2019 gedaan?

Wet- en regelgeving

Herziening gemeentefonds

In juni 2018 heeft de minister van Binnenlandse Zaken aan de Tweede Kamer gemeld te werken aan een herziening van het totale gemeentefonds per 2021. Met deze herziening van het gemeentefonds wordt onder meer beoogd om de vastgestelde knelpunten in de verdeling van de middelen voor het sociaal domein op te lossen.

 

Het doel van de herziening van het gemeentefonds is te komen tot een volledige en integrale herijking van het gemeentefonds. Alle uitgavenclusters worden bij de herziening betrokken, evenals de manier waarop de inkomsten van gemeenten verevend worden. Het ministerie van BZK heeft gekozen voor een verdeelonderzoek langs twee sporen (“percelen”). Een voor het sociaal domein (de evaluatie verdeelmodellen sociaal domein, EVSD) en een voor het “klassiek gemeentefonds” (de overige delen van het gemeentefonds). De omvang van deze onderzoeken maakt nauwe samenwerking tussen de onderzoekers die de verdeelonderzoeken uitvoeren noodzakelijk.

 

Sinds het begin van de decentralisatie werd al verondersteld dat de verdeelmodellen binnen het sociaal domein moesten worden herzien. De huidige verdeelmodellen zijn immers gebaseerd op een situatie van voor de decentralisatie. Deze modellen bevatten diverse, inmiddels vastgestelde scheefheden. Veranderingen in het takenpakket en de context waarin gemeenten werken geven aanleiding om ook de rest van het gemeentefonds opnieuw te bezien. Dit gebeurt binnen de uitgangspunten van de Financiële Verhoudingswet.

 

Het is de bedoeling om de nieuwe verdeelmodellen in 2021 in te voeren. Dat betekent dat de uitkomsten van het verdeelonderzoek in de meicirculaire van 2020 worden gepubliceerd.

 

Vergoeding raadsleden

Raadsleden in kleine gemeenten met minder dan 24.000 inwoners krijgen met ingang van het jaar 2019 een hogere vergoeding. De  verhoogde raadsvergoeding bedraagt €959 per maand. Daarmee komt de vergoeding op dezelfde hoogte als die van gemeenten vanaf 24.000 tot 40.000 inwoners. De betreffende gemeenten zijn hiervoor gecompenseerd via de algemene uitkering. 

 

Stand van zaken bezwaarschrift gemeente Tubbergen  

Bij de facturen die bij de gemeente in rekening wordt gebracht wordt naast de kosten ook veelal btw in rekening gebracht. Bij een aantal kosten wordt geen btw in rekening gebracht zoals de kosten van zorg. De spelregels inclusief de uitzonderingen zijn vastgelegd in de Wet op de Omzetbelasting. De gemeente kan het merendeel van de betaalde btw terugvorderen van de Belastingdienst.

 

Daarbij is het van belang om te na te gaan waarvoor en in welke hoedanigheid de kosten gemaakt zijn. Zijn het kosten die we maken omdat er sprake is van een overheidstaak (bijvoorbeeld onderhoud wegen), dan kunnen we de btw terugvragen via het btw-compensatiefonds (BCF). Maken we kosten ten behoeve van activiteiten waarbij er sprake is dat de gemeente opereert als een ondernemer (bijvoorbeeld verhuur van gemeentelijke accommodaties), dan kunnen we de btw terugvragen via de periodieke aangifte btw zoals die voor ondernemers geldt. In een aantal gevallen kunnen we de btw niet terugvragen, bijvoorbeeld btw op leerlingenvervoer. Dan werkt de btw kostenverhogend.

 

Zoals wij u eerder hebben gemeld, hebben wij eind mei 2017 de Belastingdienst een brief gestuurd waarin wij verzocht hebben om met terugwerkende kracht vanaf 2013 een aantal btw bedragen alsnog in aftrek te mogen brengen. Dit naar aanleiding van jurisprudentie en wijzigingen in gemeentelijk beleid.

 

Ondanks dat we vanaf september 2017 op ambtelijk niveau regelmatig overleg hebben gehad met de Belastingdienst over de voortgang en aanvullende informatie hebben aangedragen, hebben wij eind december 2019 nog geen definitief uitsluitsel gekregen over onze brief van eind september 2017. De belangrijkste reden hiervan zijn de complexe materie en het feit dat de Belastingdienst te maken heeft met capaciteitsproblemen.  We verwachten nu dat in het eerste kwartaal 2020 het bezwaarschrift afgehandeld wordt.   

 

Controle Belastingdienst boekjaar 2016

Door de Belastingdienst is in 2018/begin 2019 controle uitgevoerd op het boekjaar 2016. Aan de hand van een steekproef zijn ruim 500 documenten met betrekking tot ingaande en uitgaande geldstromen gecontroleerd of de fiscale aspecten juist zijn toegepast. We verwachten  dat het resultaat van de controle in het eerste kwartaal 2020 bekend wordt.   

 

Van zenden naar inspireren en uitnodigen

Als gemeente behartigen we de belangen van onze inwoners. Binnen de dienstverlening staan de inwoners, bedrijven en instellingen dan ook centraal. Communicatie is een essentieel onderdeel bij projecten en vraagstukken van de gemeente, waarbij er maatwerk wordt geleverd op het soort communicatie. Dit kan variëren van aankondigen en uitleg geven tot inwoners actief betrekken en een rol geven. In 2019 hebben we de lijn voortgezet om de dialoog aan te gaan met onze inwoners en overleggen we samen wat er zou moeten gebeuren om de gemeente op korte en langere termijn leefbaar te houden. Enkele onderwerpen zijn in 2019 extra onder de aandacht gekomen. Die worden hieronder apart benoemd. 

 

Brede samenwerking

In 2019 hebben we de communicatie over de samenwerking met binnen de NOT-gemeenten en de veertien Twentse gemeenten vergroot. Dit is gedaan met berichten over o.a.: aanpak schooluitvallers, concept warmtevisie, beleid zonnevelden, samenwerking nationale klimaatdoelen, samenwerkingsovereenkomst Mineral Valley, vroeg signalering schulden, begeleiding en zorg SW-werkers.

 

Social  Media

Social media is voor de gemeente het middel om breed, actief en direct met inwoners te communiceren. We gebruiken de kanalen Facebook, Twitter, Instagram en in wat mindere mate ook Linked-in. In 2019 is met name Instagram-account gegroeid qua gebruik en volgers.

 

Naast het zenden gebruiken we social media ook veel om op te halen. Dit doen we door trends en discussies te monitoren. Dit zorgt ervoor dat we actief kunnen communiceren wanneer er informatiebehoefte is. Daarnaast geeft het een beeld over het sentiment dat leeft in onze samenleving.

 

Besluitvorming

Uitkomsten onderzoek gemeentelijke Belasting- en WOZ-taken

In januari 2019 heeft het bestuur van Noaberkracht besloten om de uitvoering van de belasting- en WOZ werkzaamheden in eigen huis te blijven uitvoeren. In dit besluit is opgenomen dat er in twee jaar tijd 1,7 fte bespaard zal worden en dat de werkzaamheden geoptimaliseerd worden. Om deze optimalisatieslag te realiseren is er in februari 2019 een project gestart. De projectgroep heeft de opdracht de in de business case benoemde verbetermaatregelen te implementeren en de voortgang van de maatregelen en de beoogde resultaten te monitoren.  De verbeteringen worden in een periode van 2 jaar doorgevoerd.

 

Kinderburgermeester & kinderraad

Op  23 september 2019 is de eerste  kinderburgemeester van de gemeente Tubbergen geïnstalleerd. Aanleiding was een mail van een jonge inwoner met de vraag waarom er geen Kinderburgemeester in de gemeente is. De eerste officiële actie van de kinderburgemeester was het bezoeken van de Landelijke dag van de Kinderburgemeesters in Utrecht. Daarnaast heeft de Tubbergse kinderburgemeester in 2019 een rol gehad bij evenementen zoal bij de Sinterklaasintocht en bij de Kinderloop van de Samenloop voor Hoop. Een Kinderburgemeester is voor de gemeente een eerste stap om ook kinderen te betrekken in dialoog over wat er zou moeten gebeuren om de gemeente op korte en langere termijn leefbaar te houden.

 

75 jaar vrijheid

In 2019 zijn de eerste (voorbereidende) werkzaamheden getroffen voor het vieren van 75 jaar vrijheid. In 2020 is het namelijk 75 geleden dat Nederland is bevrijd van de Duitse overheersing/ De landelijke overheid en de provincie Overijssel willen dit lustrum groots gaan vieren. Wij werken daar als gemeente graag aan mee en hebben daar in 2019 ook middelen voor beschikbaar gesteld. Tubbergen is gekozen als locatie voor de start van de landelijke maand van de vrijheid op 4 april 2020.  

 

Nieuw beleid

Van m³ naar m² - overgang waarderen op gebruiksoppervlakte

Alle gemeenten zijn verplicht om uiterlijk met ingang van het jaar 2022 de waardering van de woningen in het kader van de Wet WOZ uit te voeren op basis van de (BAG) gebruiksoppervlakte. Deze gebruiksoppervlakte moet nauwkeurig zijn bepaald en moet gedetailleerd genoeg zijn om de taxaties op te kunnen baseren. De kwaliteitseisen maken het noodzakelijk om de gebruiksoppervlakten van alle woningen opnieuw te bepalen. De overgang van het waarderen wordt projectmatig uitgevoerd. Deze gebruiksoppervlakte moet nauwkeurig zijn bepaald en moet gedetailleerd genoeg zijn om de taxaties op te kunnen baseren. Dit project is in 2019 gestart en loopt door in 2020. 

 

Moties en amendementen

Amendementen

  • Begroting 2020 Noaberkracht Dinkelland Tubbergen: Dit amendement heeft geleid tot een extra aanvullende taakstelling op Noaberkracht en is opgenomen onder de denkrichtingen bij de perspectiefnota 2020 en daarna verwerkt in de begroting 2020 van de beide deelnemende gemeenten.

 

Moties

  • Ontwerpbegroting OLCT: De motie is uitgevoerd.
  • Regenbooggemeente: De motie is uitgevoerd.
  • Treinverbinding Amsterdam-Berlijn: De motie is uitgevoerd.
  • Begrotingsevenwicht: De motie is uitgevoerd.

 

Subsidiëring van maatschappelijk vastgoed (OZB)

In de raadsvergadering van 11 november 2019 is de motie Subsidiëring van maatschappelijk vastgoed (OZB) unaniem aangenomen. Middels deze motie draagt de raad het college op:

  1. Opdracht geven aan het VNG om binnen 6 maanden een oplossing te vinden voor OZB lasten druk;
  2. Deze motie te delen met andere gemeentes;
  3. In samenspraak met verenigingen en organisaties alternatieve mogelijkheden om lasten te verlagen onderzoeken ten gunste van de exploitatie.

Stand van zaken: De motie is  uitgewerkt in een raadsvoorstel genaamd "subsidieregeling maatschappelijk vastgoed" en besproken in de raadsvergadering van 11 november 2019 . Besloten is deze subsidieregeling niet uit te voeren

 

Financiële compensatie door Rijk voor overgedragen taken naar gemeente

In de raadsvergadering van 11 november 2019 is de motie Financiële compensatie door Rijk voor overgedragen taken naar gemeente aangenomen. Middels deze motie roept de raad het college op er bij de VNG op aan te dringen dat we geen verantwoordelijkheden meer van het Rijk overnemen zonder dat daar voldoende financiële middelen tegenover staan.

 

Stand van zaken: De motie is uitgevoerd maar tegelijkertijd ook nog in behandeling omdat het college blijvend aandacht vraagt bij het rijk voor deze problematiek.

 

De moties zijn te raadplegen via de volgende link:  Moties 2019

Beleidsindicatoren

De effecten van ons lokale beleid worden toegelicht aan de hand van een vaste set (verplichte) beleidsindicatoren.

Indicator

Realisatie

2017

 

2018

 

2019

Formatie (fte per 1.000 inwoners) 6,2 6,35 6,65
Bezetting (fte per 1.000 inwoners) 7,3 7,88 7,85
Apparaatskosten (kosten per inwoner) 638,0 679,0 658,0
Externe inhuur (kosten als percentage van de totale loonsom plus totale kosten inhuur externen) 12,2 8,9 11,9
Overhead (percentage van de totale lasten) 14,5 10,6 11,4

 

Toelichting formatie en bezetting

In de jaarstukken van 2017 en 2018 is ten onrechte twee keer de indicator formatie vermeld, ook bij bezetting. Dit is in bovenstaande tabel hersteld.

 

Op 31 december 2019 waren er bijna evenveel mensen in dienst als op diezelfde datum in 2018. Daarentegen was er op 31 december 2019 15 fte meer in dienst dan op 31 december 2018. Dit betekent dat in 2019 minder medewerkers samen een hoger aantal uren werkten. 

 

Toelichting overhead

De daling van het percentage aan overhead in 2018 en 2019 ten opzichte van 2017 heeft alles te maken met de verbeterde wijze waarop de afdelingen tijdschrijven. Hoe meer uren worden verantwoord op de producten, hoe minder er overblijft aan overhead.

Overzicht baten en lasten

Raming begrotingsjaar voor wijziging Raming begrotingsjaar na wijziging Realisatie begrotingsjaar Verschil realisatie versus begr. na wijz.
(Bedragen x € 1.000)
BATEN
Bestuur en middelen (exlusief algemene dekkingsmiddelen) 1.121 2.328 2.048 -280
Algemene dekkingsmiddelen - - -
1. Lokale heffingen 4.054 4.054 4.016 -38
2. Algemene uitkeringen 25.823 26.707 27.233 527
3. Dividend 891 1.112 1.113 1
4. Saldo financieringsfunctie 19 22 37 15
5. Overhead 0 5 5 0
6. Vennootschapsbelasting 0 0 0 0
7. Onvoorzien 0 0 0 0
TOTAAL BATEN 31.909 34.228 34.453 225
LASTEN
Bestuur en middelen (exlusief algemene dekkingsmiddelen) 2.015 3.569 2.918 -651
Algemene dekkingsmiddelen - - -
1. Lokale heffingen 31 31 33 2
2. Algemene uitkeringen 15 15 15 -0
3. Dividend 3 3 0 -3
4. Saldo financieringsfunctie -89 -132 -119 13
5. Overhead 4.975 5.103 5.125 22
6. Vennootschapsbelasting 0 0 85 85
7. Onvoorzien 20 0 0 0
TOTAAL LASTEN 6.970 8.588 8.056 -531
Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten 24.939 25.640 26.396 756
Onttrekkingen aan reserves 759 474 565 90
Toevoegingen aan reserves 125 125 125 0
Resultaat van baten en lasten 25.573 25.989 26.836 847

Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan.

 

Algemene uitkering (voordeel €527.000)

In 2019 zijn er een aantal nabetalingen gedaan over de jaren 2017 en 2018, welke in totaliteit zorgden voor €140.000 aan extra inkomsten. Deze nabetalingen hebben hun grondslag in veranderingen in aantallen en bedragen per eenheid. De mutaties in aantallen en bedragen per eenheid over het jaar 2019 zelf bedroegen €233.000 positief. Dit zijn schommelingen die ieder jaar plaatsvinden en waarop moeilijk te sturen is.

 

Teruggave BTW (voordeel €564.000)

Als éénmalige opbrengst hebben wij in de jaarrekening 2019 een teruggave van de Belastingdienst verwerkt van €564.000. Dit bedrag heeft betrekking op de uitkomsten van de door ons in september 2017 ingediende bezwaarschrift en de uitkomsten van het boekenonderzoek over 2016 dat door de Belastingdienst is uitgevoerd.

 

Het Rijk heeft in juni 2019 het Klimaatakkoord vastgesteld. Dit betekent dat op landelijk niveau €150 miljoen ter beschikking wordt gesteld aan gemeenten voor de periode 2019 tot en met 2021. Voor Tubbergen betekent dit eenmalig extra geld ter hoogte van €260.000.

 

Het verschijnen van de decembercirculaire 2019 bracht een negatieve ontwikkeling van de uitkeringsbasis naar voren welke vertaald moest worden in €106.000 aan lagere inkomsten.

 

Over deze twee laatste punten bent u via een raadsbrief begin januari 2020 afzonderlijk op de hoogte gebracht.

 

Taakmutaties algemene uitkering (voordeel €78.000) 

Het betreft hier een drietal taakmutaties waarvoor we via de algemene uitkering extra middelen hebben ontvangen. Hiervoor hebben we in afwachting van te ontwikkelen beleid stelposten opgenomen. Het betreft hier de volgende onderwerpen:  maatschappelijke begeleiding, sportakkoorden, verhoging taalniveau statushouders.  De uitvoering van deze taakmutaties heeft om verschillende redenen niet in 2019 plaatsgevonden vandaar dat wordt voorgesteld deze budgetten over te hevelen (zie budgetoverheveling).

 

Voorziening pensioenen wethouders (nadeel €187.000)

We zijn verplicht om ieder jaar bij de jaarverantwoording een herziene berekening van de toekomstige rechten van de wethouders pensioenen op te leveren. Naast fluctuatie in bestand (mensen die in- en uitstromen) is vooral de extreme daling van de rekenrente van invloed. Daarnaast is het aanpassen van de sterftetafel van invloed op de hoogte van de reserve / doelvermogen.

 

Eigen risico en uitkeringen aansprakelijkheidsverzekering (nadeel €45.000)

Het betreft hier een uitgekeerde vergoeding gebaseerd op een schikkingsvoorstel betreffende een oud-werknemer van de gemeente Tubbergen. Deze vergoeding valt niet onder de dekking van onze aansprakelijkheidsverzekering en komt dus ten laste van de algemene middelen.   

 

Organisatieondersteuning (nadeel €38.000)

Door een herverdeling van de  overhead (doorberekening vanuit Noaberkracht) over de verschillende producten en activiteiten treedt er een verschuiving op tussen de verschillende producten en activiteiten. Tegenover het nadeel hier staan tal van kleinere meevallers op de overige producten en activiteiten. Het totaal van de werkelijk doorberekende overhead (doorberekening vanuit Noaberkracht is gelijk aan de raming.

 

Onroerendezaakbelasting (nadeel €37.000) 

De totale inkomst onroerendezaakbelasting voor Tubbergen was voor 2019 geraamd op ongeveer €4.001.000. De werkelijke inkomsten over 2019 waren ongeveer €3.964.000. Hierdoor ontstaat een nadeel van €37.000.

 

Mutaties reserves

Het verschil op de mutaties van de reserves  betreft voornamelijk een de  onttrekking voor vennootschapsbelasting van €85.000.

 

Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2019 onder "Toelichting en analyse op de baten en lasten".

Kosten van de overhead

Raming begrotingsjaar voor wijziging Raming begrotingsjaar na wijziging Realisatie begrotingsjaar Verschil realisatie versus begr. na wijz.
(Bedragen x € 1.000)
Baten 0 5 5 0
Lasten 4.975 5.103 5.125 22
Kosten van de overhead -4.975 -5.098 -5.120 -22
Waarvan kosten van overhead toe te rekenen aan grondexploitaties 0 0 0 0
278 278 278 0
Waarvan dekking overhead door toerekening aan grondexploitaties 0 0 0 0
-278 -278 -278 0
Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten -4.975 -5.098 -5.120 -22

Bedrag voor de heffing van de vennootschapsbelasting

Raming begrotingsjaar voor wijziging Raming begrotingsjaar na wijziging Realisatie begrotingsjaar Verschil realisatie versus begr. na wijz.
(Bedragen x € 1.000)
Jaar 2019 0 0 85 85
Totaalbedrag van heffing voor de vennootschapsbelasting
0 0 85 85