Meer
Publicatiedatum: 30-10-2019

Inhoud

Programma onderdelen

Programma Bestuur & middelen

Informatie Programma Bestuur & middelen (klik hier)

Portefeuillehouders

Burgemeester Haverkamp-Wenker & Wethouder Bekhuis-Groothuis

Algemeen

Het bestuur van onze gemeente wordt gevormd door de gemeenteraad en het college van Burgemeester en Wethouders. In de gemeenteraad zitten negentien inwoners uit onze gemeente. De zetelverdeling is als volgt: CDA twaalf zetels, Gemeentebelangen/VVD vier zetels, PvdA twee zetels en Dorpen Centraal één zetel.

Voor onze inwoners willen we goed inzichtelijk maken wat we als bestuur van de gemeente Tubbergen doen en waar we het gemeenschapsgeld voor inzetten. Onze gemeentelijke begroting moet in evenwicht zijn. Gemeenschapsgeld genereren wij via de algemene uitkering van het gemeentefonds en door het heffen van gemeentelijke belastingen. Ons uitgangspunt is dat we de lokale lasten zo laag en stabiel mogelijk willen houden. We houden oog voor een gezonde balans tussen de hoogte van de lokale lasten, onze begrotingspositie en onze investeringen.   

De uitvoering van het gemeentelijke beleid wordt gedaan door onze uitvoeringsorganisatie Noaberkracht Dinkelland Tubbergen. Noaberkracht is een samenwerkingsverband met de gemeente Dinkelland. Er zijn ook maatschappelijke opgaven die om een aanpak vragen die de grenzen van individuele gemeenten overstijgt. In dat geval vinden we het belangrijk om samen te werken met de juiste partners. Op inhoudelijke thema’s zullen wij de bestaande samenwerking binnen de provincie Overijssel, regio Twente, Noordoost Twente en met de gemeente Dinkelland voortzetten.

Vastgestelde beleidsnota's

Kengetallen

Binnen het programma Bestuur en middelen maken we gebruik van de volgende kengetallen:

  • Aantal inwoners                                                 21.240 (CBS: juli 2019)
  • Gemiddelde leeftijd                                         41,8 jaar (CBS/BRP: 2019)
  • Aantal huishoudens                                         8.014 (CBS: 2018)
  • Aandeel alleenwonenden                             24,3% (CBS: 2018)
  • Gemiddeld betaalde ozb woningen      € 296 (COELO: 2019)

 

Prognose bevolkingsontwikkeling (ABF Research - Primos: 2019):

Verbonden partijen

Onder het programma Bestuur en middelen vallen de volgende verbonden partijen:

  • Noaberkracht Dinkelland Tubbergen: samenwerkingsverband van de gemeenten Tubbergen en Dinkelland in de vorm van een gemeenschappelijke regeling. Meer informatie over Noaberkracht is te vinden via de volgende link:  Noaberkracht.
  • Regio Twente: samenwerkingsverband van alle veertien Twentse gemeenten in de vorm van een gemeenschappelijke regeling. Regio Twente is gekoppeld aan meerdere programma’s in de basisbegroting. Voor het programma Bestuur en middelen voert het taken uit op het gebied van bedrijfsvoering, bovengemeentelijke belangenbehartiging en faciliteren, coördineren en afstemmen van gemeentelijke aangelegenheden.  Meer informatie over de Regio Twente is te vinden via de volgende link:  Regio Twente.
  • EUREGIO: een grensoverschrijdend samenwerkingsverband van 131 Nederlandse en Duitse overheden. EUREGIO heeft tot doel het stimuleren, ondersteunen en coördineren van regionale grensoverschrijdende samenwerking. Meer informatie over EUREGIO is te vinden via de volgende link:  EUREGIO.

Actuele ontwikkelingen

Herijking gemeentefonds 

Het Rijk werkt samen met de VNG aan een herijking van de verdeling van het gemeentefonds. Deze herijking moet leiden tot een toekomstbestendige verdeling met als uitgangspunten stabiliteit, vereenvoudiging, en uitlegbaarheid. Deze herijking was in eerste instantie opgedeeld in de volgende twee onderdelen

  • Sociaal domein
  • Het klassieke deel

Als onderdeel van de herijking van het klassieke deel is ook de inkomstenverevening benoemd. Gaandeweg bleek dat deze inkomstenverevening dermate belangrijk kan zijn in de totale herijking dat vanaf medio 2019 feitelijk wordt gesproken over drie onderdelen.

In totaliteit heeft deze herijking  betrekking op een totaalbedrag van € 30 miljard. Invoering van de nieuwe verdeling is voorzien in 2021.

De afronding van de onderzoeken is gepland in januari 2020. De fondsbeheerders komen kort daarna met een voorstel voor aanpassing van de verdeling en zullen hierover zoals gebruikelijk advies vragen aan de VNG en de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB). Na advies van VNG en ROB volgt het bestuurlijke besluitvormingstraject. Dit houdt in dat in een bestuurlijk overleg tussen Rijk en VNG een beslissing zal worden genomen over de nieuwe verdeling. Ook tussentijds zijn bestuurlijke overleggen tussen Rijk en VNG voorzien, namelijk in november 2019 en januari 2020. In het voorjaar van 2020 zal de Tweede Kamer vervolgens per brief over de voorstellen voor de nieuwe verdeling worden geïnformeerd. Gemeenten worden uiterlijk in de meicirculaire 2020 over de uitkomsten geïnformeerd.

Uiteraard zullen wij waar nodig en waar mogelijk onze stem laten horen en zullen we u als raadsleden op de hoogte houden van de laatste ontwikkelingen op dit vlak. Wij zien op grond van eerdere ervaringen met herverdelingen van rijksmiddelen echter wel een (financieel) risico. De laatste herverdelingen van rijksmiddelen hebben namelijk voor kleine(re) gemeenten en dan vooral in het oosten van het land vaak negatief uitgepakt. 

Rijksvergoeding jeugdzorg

Het kabinet heeft besloten extra middelen toe te voegen aan het jeugdhulpbudget voor de jaren 2019, 2020 en 2021 (opgenomen in meicirculaire). Aanvullend wordt onderzoek verricht om te kunnen bepalen of, en zo ja in welke mate, gemeenten structureel extra middelen nodig hebben.

Het Rijk is inmiddels, in overleg met de provinciale toezichthouders, met een richtlijn gekomen hoe om te gaan met deze extra middelen en het aanvullend onderzoek ten aanzien van de beoordeling van de meerjarenraming in de gemeentelijke begroting. Kern hierin is:

  1. De extra middelen jeugdzorg voor de jaren 2019 tot en met 2021, die onderdeel uitmaken van de algemene uitkering, worden als structureel dekkingsmiddel aangemerkt;
  2. Voor de jaren 2022 en 2023 kan door de gemeente een stelpost ‘Uitkomst onderzoek jeugdzorg’ geraamd worden: per gemeente naar rato van de € 300 miljoen (in 2021);
  3. Deze stelpost ‘Uitkomst onderzoek jeugdzorg’ kan als structureel opgenomen worden.; Voorwaarde is dat daarnaast gemeente tevens zelf maatregelen neemt in het kader van de transformatie rondom jeugdzorg en ggz mede gericht op beheersing van de kosten. Gemeenten spelen immers zelf ook een actieve rol in de transformatie en daarmee ook in het kunnen beperken van de uitgaven.

Wij kiezen ervoor om de extra vergoeding vanuit het rijk vanaf het jaar 2022 inderdaad structureel door te trekken. Dit betekent een extra structurele inkomst van € 300.000. Dit neemt echter niet weg dat wij ons blijven inzetten voor een juiste en rechtvaardige financiering van de extra taken binnen het sociaal domein. 

Beleidsindicatoren

De effecten van ons lokale beleid worden toegelicht aan de hand van een vaste set (verplichte) beleidsindicatoren.

Indicator

Realisatie

2018

 

2019

 

2020

Formatie (fte per 1.000 inwoners) 6,35 6,18 6,58
Bezetting (fte per 1.000 inwoners) 6,35 7,38 7,70
Apparaatskosten (kosten per inwoner) 679 644 648
Externe inhuur (kosten als percentage van de totale loonsom plus totale kosten inhuur externen) 8,9 9,46 9,19
Overhead (percentage van de totale lasten) 10,61 11,2 11,1

Bron: eigen informatie

Uit deze tabel blijkt dat er een verschuiving heeft plaatsgevonden / aan het plaatsvinden is van tijdelijk personeel naar vast personeel. Dit heeft te maken met het onderzoek naar de mogelijke uitbesteding van het team belastingen en het feit dat we een steeds beter beeld krijgen van de benodigde inzet voor de (nieuwe) taken binnen het sociaal domein. Daar waar we in (de begroting) 2019 nog veel hebben gewerkt met tijdelijk personeel zijn we nu op een punt aangekomen dat het beter en verantwoord is dit om te zetten naar vast personeel.

Begroting 2020: overzicht baten en lasten

Programma Bestuur en middelen (bedragen x €1.000) Lasten Baten Saldo

Bestuur 

O.a. raad en raadscommissies, burgemeester en wethouders, griffie, kernraden, internationale contacten.

1.486 0 -1.486

Beheer overige gebouwen en gronden 

O.a. gemeentehuis Tubbergen.

334 101 -234

Overhead

Organisatieondersteuning, financieel beheer, tractie en Noaberkracht.

4.777 0 -4.777

Treasury

Financiering en dividend.

-405 908 1.313

Ozb woningen 

Ozb woningen eigenaren.

175 2.396 2.221

Ozb niet-woningen 

Ozb niet-woningen eigenaren en ozb niet-woningen gebruikers.

74 1.771 1.696

Belastingen overig 

Reclamebelasting en baatbelasting.

22 51 29

Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds 

Algemene uitkering uit het gemeentefonds.

7 27.671 27.663

Overige baten en lasten 

Algemene lasten en baten, onvoorziene uitgaven.

662 0 -662
Vennootschapsbelasting (VpB)  0 0 0
Begroot totaal saldo van baten en lasten (voor reserve mutaties) 7.134 32.897 25.763
Mutaties in de reserves  125 309 184
Begroot totaal resultaat (na reserve mutaties) 7.259 33.206 25.947

 

Denkrichtingen

Noaberkracht

Wij hebben in het bestuur van Noaberkracht en met de directie van Noaberkracht overeenstemming bereikt over een aanvullende taakstelling op Noaberkracht die oploopt van € 100.000 in 2020 naar structureel € 350.000 in 2023. Wij menen hiermee op een goede manier invulling te hebben gegeven aan uw unaniem aangenomen amendement waarin u middels een zienswijze aangeeft dat de raad van oordeel is dat ook Noaberkracht een wezenlijke bijdrage dient te leveren om een evenwichtige gemeentelijke meerjarenbegroting te waarborgen. Tevens geeft u aan dat de raad van oordeel is dat Noaberkracht daarbij een taakstelling heeft op te nemen, waarbij afbreuk aan de dienstverlening aan inwoners zoveel mogelijk wordt beperkt. Uiteraard houden we hier bij de nadere uitwerking van deze denkrichting zoveel mogelijk rekening mee. Nadere invulling en concretisering loopt in eerste instantie via de P&C cyclus van Noaberkracht. Zodra de dienstverlening richting de beide gemeenten hierdoor wijzigt komen we daar uiteraard bij u als gemeenteraad op terug.

Om te komen tot invulling van de taakstelling langs de lijn zoals die door de gemeenteraad is vastgesteld wordt er kritisch gekeken of er anders omgegaan kan worden met werkzaamheden en het inzetten van uren zodat de taakstelling stukje bij beetje ingevuld kan worden. Vooral op het gebied van bedrijfsvoering wordt wanneer er vacatureruimte ontstaat gekeken of er keuzes gemaakt kunnen worden in de te verrichten werkzaamheden zodat er ruimte ontstaat. Daarna wordt gekeken of taken herverdeeld kunnen worden zodat er een besparing op fte's plaats kan vinden die ten goede komt aan de taakstelling. Vanaf het vaststellen van het de perspectiefnota 2020 zijn we begonnen met het concretiseren van deze geschetste lijn. De eerste ervaringen zijn dermate positief dat ons dat voldoende vertrouwen geeft dat we komen tot volledige invulling van de taakstelling. 

Naast het maken van keuzes in werkzaamheden, herverdelen van taken en verminderen van fte's in de bedrijfsvoering, wordt er ook gekeken naar andere grote kostenposten binnen Noaberkracht. Zo worden de afschrijvingstermijnen binnen ICT en tractie onder de loep genomen. In de afgelopen jaren is gebleken dat investeringen vaak langer meegaan dan het aantal jaren waar Noaberkracht op dit moment mee rekent. Dit is nog niet vertaald in het afschrijvingsbeleid van Noaberkracht. Dit gaan we nog in 2019 formeel regelen zodat er met ingang van het jaar 2020 voor een substantieel deel invulling kan worden gegeven aan de invulling van de taakstelling. 

 

Stelposten voor nieuw beleid 

Hoewel wij van mening zijn en blijven dat er ieder jaar ruimte moet zijn voor nieuw beleid dan wel intensivering van beleid ontkomen we er gezien de financiële situatie niet aan om hier enige terughoudendheid te betrachten. Vandaar dat wij in de perspectiefnota hebben voorgesteld deze ruimte de eerste twee jaren (2020 en 2021) te halveren. Inmiddels heeft onze financiële situatie ons ertoe bewogen deze denkrichting door te trekken naar de jaren 2022 en 2023. Dat wil zeggen dat in deze begroting wordt voorgesteld de betreffende stelposten ook voor de jaren 2022 en 2023 te halveren. De resterende stelpost voor nieuw beleid voor het jaar 2020 ten bedrage van € 50.000 wenden we niet aan in 2020 maar gebruiken we ter dekking van het herziene meerjarige saldo.

 

Afstoten maatschappelijk vastgoed 

Het hebben en (aan)houden van maatschappelijk vastgoed willen wij tot het uiterste beperken. Slechts maatschappelijk vastgoed waartoe wij bij wet zijn gehouden dan wel maatschappelijk vastgoed die één op één verbonden is met de directe gemeentelijke dienstverlening willen wij aanhouden. Het afstoten van bijvoorbeeld de gemeentewerf is hier een voorbeeld van. Dit levert niet alleen lager exploitatielasten voor onze begroting op maar ook de inzet vanuit Noaberkracht (gebouwenbeheer) kan worden beperkt.

 

Extensiveren van belevingsonderzoeken 

Voor de uitvoering van belevingsonderzoeken is in de gemeentebegroting een budget geraamd van € 30.000. De interne uren zijn te verwaarlozen want de onderzoeken worden geheel buiten de deur gezet. In 2018 is een belevingsonderzoek toerisme uitgevoerd en op dit moment is een belevingsonderzoek betreffende de visie op dienstverlening in voorbereiding. Het halveren van het budget voor belevingsonderzoeken levert een structurele besparing op van € 15.000. Deze is direct te verzilveren, want we hebben geen meerjarig contract.

 

Regio Twente - zienswijze

De (hogere) bijdrage van de gemeente Dinkelland aan de Regio Twente is gebaseerd op de begroting 2020 van de Regio Twente. Deze begroting is door uw raad voorzien van de volgende  zienswijze: “een zienswijze in te dienen op de ontwerpbegrotingen van de Regio Twente, inhoudende dat niet met de ontwerpbegroting 2020 wordt ingestemd, maar dat de omvang van de begroting 2019 en dus ook de daar aan gekoppelde gemeentelijke bijdrage als het plafond voor de komende jaren moeten worden gezien””. Deze inhoud van deze zienswijze brengen wij in tijdens het eerstvolgende bestuurlijke moment bij de Regio Twente.  De begroting van de Regio Twente is inmiddels ongewijzigd vastgesteld; onze zienswijze is niet overgenomen.

Inmiddels hebben wij een brief ontvangen dat de gemeentelijke bijdrage incidenteel voor 2020 met €0,10 per inwoner wordt verhoogd i.v.m. de uitbreiding van de formatie bij de bedrijfsvoering en structureel met €0,03 per inwoner m.i.v. 2020, voor de kosten van de bijeenkomsten van de Twenteraad.

In een extra vergadering van het AB op 11 december 2019 vindt hierover besluitvorming plaats. De raden worden wel weer in de gelegenheid gesteld om een zienswijze in te dienen maar verwacht mag worden dat dit geen invloed kan hebben op de bijdrage, aangezien de begroting in het AB is vastgesteld en deze verhogingen hieruit voortvloeien.

 

Lokale lastendruk - ozb (1% = € 40.000)

Zoals we in de begroting 2019 hebben aangegeven en in deze perspectiefnota hebben herhaald kijken we naast de beïnvloedbare uitgaven ook naar de inkomsten. Hoewel we als uitgangspunt hebben de stijging van de lokale lastendruk zoveel mogelijk te beperken  overwegen we toch een extra verhoging van de onroerend zaakbelasting (ozb). Dit is vooral ingegeven door onze meerjarenbegroting die behoorlijk onder druk staat en door het feit dat de lokale lastendruk in de gemeente Tubbergen tot de laagste in Twente behoort. In eerste instantie gaan we uit van een extra stijging van de ozb-tarieven met 2% in 2020 en met jaarlijks 1% in de jaren daarna. De daadwerkelijke vaststelling van deze tarieven nemen we mee bij de desbetreffende jaarbegroting. In deze begroting ligt dus de extra verhoging van 2% ter besluitvorming voor.

Nieuw beleid

We willen werken aan meer zichtbaarheid van de gemeenteraad. Daarom is besloten om per maand een kernavond te houden, waar de gemeenteraad op bezoek gaat in één van de negen kernen. Het doel hiervan is om informeel met elkaar in gesprek te gaan over de kernagenda van het dorp, maar ook van gedachten te wisselen over toekomstige opgaven, zowel vanuit de gemeente als vanuit het dorp bezien. Daarnaast kunnen op initiatief van de raad zelf, het college of van inwoners, ondernemers of organisaties (kernoverstijgende) onderwerpen worden ingepland waarover ook informeel met elkaar in gesprek wordt gegaan. Deze thema-avonden worden op locatie of in het gemeentehuis gehouden, afhankelijk van het onderwerp. 

Meerjarig financieel beeld: terugkijken

(bedragen x €1.000)

Jaarcijfers 2018

Begroting 2019

Begroting 2020

Programma Bestuur en middelen

23.649 25.985 25.947

Toelichting 

Door de nieuwe indeling  van de programmabegroting en de andere wijze waarop wij de doorbelasting van Noaberkracht en overhead conform BBV hebben moeten doorvoeren is de vergelijkbaarheid met jaarcijfers 2018 niet mogelijk.

Meerjarig financieel beeld: vooruitkijken

(bedragen x €1.000)

Begroting 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Programma Bestuur en middelen

25.947
26.222 26.276 26.562