Meer
Publicatiedatum: 09-10-2019

Inhoud

Programma onderdelen

Leeswijzer

Leeswijzer

In deze leeswijzer worden een aantal zaken toegelicht zodat u de programmabegroting makkelijker kunt lezen. De programmabegroting ziet er anders uit dan voorgaande jaren. Hiervoor zijn drie aanleidingen geweest:

  1. De wettelijke verplichting om aan de nieuwe indeling van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) te voldoen.
  2. De opgedane ervaringen in de afgelopen coalitieperiode met het werken via doelsturing en programmamanagement en de manier waarop dit in de P&C cyclus verwerkt is.
  3. De nieuwe coalitievorming en de manier waarop het college en raad gezamenlijk met de samenleving de agenda voor de komende vier jaren opgesteld heeft. Hiervoor zijn wij in gesprek geweest onze inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers. Het resultaat hiervan is het Maatschappelijk Akkoord Tubbergen. In deze begroting zijn de prioriteiten voor 2019 uitgewerkt.

 

Allereerst een korte toelichting op de opbouw van de begroting. De programmabegroting bestaat uit de volgende  onderdelen:

  1. Hoe werken we samen: de vertaling naar hoe samenleving en gemeente samen aan de slag voor leefbare dorpen.
  2. Het Maatschappelijk Akkoord (MAT) met daarin de onderdelen:
    • Kernagenda's: in de kernagenda’s zijn per kern de ambities en vraagstukken terug te vinden waar de komende vier jaren aan gewerkt gaat worden. Hierbij is aangegeven wat wij als gemeente hier in 2019 aan bij willen en kunnen bijdragen qua geld en capaciteit.
    • Programma's met bijbehorende kernoverstijgende thema's: hierin wordt voor overstijgende beleidsthema’s aangegeven wat er voor de komende vier jaren op de agenda staat en welke bijdrage de gemeente in 2019 doet.
  3. Basisbegroting: hierin komen alle reguliere en  jaarlijks terugkerende zaken aan de orde.
  4. De verplichte paragrafen
  5. De financiële begroting
  6. Bijlagen

 

Vanaf 2019 wordt onderscheid gemaakt tussen de basisbegroting (feitelijk het structurele geld) en de ambitiebegroting (het incidentele geld dat gebruikt worden om de ambities te realiseren). In de basisbegroting zijn de reguliere (vaak wettelijk verplichte) jaarlijks terugkerende activiteiten opgenomen. De ambities worden vervolgens in een apart deel van de begroting (MAT) ondergebracht. Dit biedt de mogelijkheid tot differentiatie van de ambities voor beide gemeenten.

 

Hierin hebben de beide gemeenten vanuit de begroting van Noaberkracht al een bepaald budget beschikbaar om ambities te financieren.  Dit is visueel gemaakt in de afbeelding hieronder. Het blauwe gedeelte is de basisbegroting, het gele gedeelte is de ambitiefinanciering. Onder inspanningen in de ambitiefinanciering treft u af en toe inspanningen aan die uit de basisbegroting bekostigd worden omdat het regulier werk is, maar onlosmakelijk verbonden zijn aan het behalen van de ambitie omdat ze onder regie van de programmaregisseur uitgevoerd worden. Een voorbeeld daarvan zijn de bedrijfsconsulenten en hun bijdrage aan het thema ondernemen. 

 

Aanvullend op de toelichting op ambitiefinanciering willen we u graag de wederzijdse relatie tussen de ambitiebegroting en de basisbegroting aangeven. Er zijn namelijk zaken vanuit de basisbegroting die een directe link met de ambitiebegroting hebben en vice versa. 

  • Projecten die voortkomen uit ambities  kunnen na uitvoering en afronding structurele lasten met zich meebrengen in de beheerfase. De financiering van het project vindt plaats vanuit de ambitiebegroting (incidenteel), terwijl de structurele lasten afvloeien naar de basisbegroting en een plek krijgen onder één van de elf programma's.  
  • Activiteiten en inspanningen (reguliere capaciteit en middelen) vanuit de basisbegroting kunnen bijdragen aan het bereiken van de doelen in de ambitiebegroting. Daarnaast kan ook (reguliere) capaciteit aan de basisbegroting worden onttrokken om te worden ingezet voor de ambities (projecten en processen

 

Dit betekent dat er al een bepaald deel beschikbaar is voor de financiering van ambities. Alle extra vragen en wensen worden vervolgens begroot en vervolgens wordt bekeken of er ruimte is. Zo niet, dan zijn er een aantal mogelijkheden, namelijk andere prioriteiten stellen waardoor andere ambities later, anders of niet ingevuld worden of extra geld en capaciteit beschikbaar stellen.

 

Het college wil door de nieuwe aanpak en de indeling deze begroting de volgende zaken bereiken: beter inzicht en overzicht wat we doen, waarom we dingen doen, wat de kosten en (maatschappelijke) opbrengsten zijn en waar we op kunnen (bij)sturen. Daarbij hanteren we de volgende uitgangspunten:

  • Creëren van meer inzicht en overzicht. Allereerst is er voor gekozen om de uren die gemoeid zijn met projecten in beeld te brengen zodat ook helder wordt welke investering vanuit de ambtelijke organisatie gedaan wordt om projecten gerealiseerd te krijgen. Er is geprobeerd zo goed mogelijk per project aan te geven hoeveel tijd en geld ermee gemoeid is. Hierbij wordt gewerkt vanuit het werken in projecten. Dat betekent dat bij eenvoudige projecten er voor het hele project budget in beeld gebracht is, maar bij complexe projecten alleen de eerste stap. Dit is afhankelijk van de complexiteit van het project. Concreet betekent dit dat er gedurende het jaar financieringsvraagstukken voor bepaalde projecten opnieuw op tafel komen omdat vanuit de definitiefase nu helder is wat de uitvoering wordt en hoeveel tijd en geld dat kost.

  • Het helder krijgen van de inspanningen en initiatieven inclusief prioritering met daarbij een juiste inschatting van financiële middelen. Hierbij wordt gekeken naar de rolverdeling tussen samenleving en gemeente Mogelijkheden van cofinanciering worden ook als uitgangspunt meegenomen om te kunnen bepalen welke ambtelijke capaciteit (uren) moet worden ingezet om één en ander gerealiseerd te krijgen. Dit is een basis om samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties de juiste keuzes kunnen maken.

 

Voor de verdere uitvoering ten aanzien van nieuwe projecten en initiatieven of wijzigingen van  bestaande zaken, zal er uiteindelijk een waarderingskader moeten komen. Dit moet resulteren in betere prioritering, fasering en het maken van goede onderbouwde en gedragen keuzes. Om dat te kunnen doen, gaan we de komende periode binnen de ambtelijke organisatie aan de slag met de volgende instrumenten:

  1. waardebepaling - een instrument om een gefundeerde afweging te maken wat een inspanning of initiatief bijdraagt aan de maatschappelijke effecten, welke rol samenleving en gemeente hebben, wat dit dan kost en wat de bestendigheid is;
  2. ambitiefinanciering - de splitsing tussen structurele en incidentele middelen en tussen basisbegroting en ambitiebegroting zodat helder wordt wat de impact is zoals hierboven beschreven;
  3. dialoogtafels - een overlegvorm om samen prioriteiten te stellen en afwegingen te maken en daarmee dus te prioriteren, te faseren en te kiezen.

 

Het komende jaar gaan we samen ervaring opdoen met deze manier van werken en denken.

Basisbegroting

In de basis begroting komen de reguliere, jaarlijks terugkerende zaken aan de orde. Deze basis begroting is opgedeeld in de volgende elf programma’s:

  • Programma Bestuur & middelen
  • Programma Dienstverlening & burgerzaken
  • Programma Veiligheid
  • Programma Openbare ruimte & mobiliteit
  • Programma Economie
  • Programma Onderwijs
  • Programma Sport & accommodaties
  • Programma Cultuur & recreatie
  • Programma Sociaal domein
  • Programma Milieu
  • Programma Volkshuisvesting & ruimtelijke ordening

 

De ambities uit het Maatschappelijk Akkoord die eigenlijk een intensivering, uitbreiding of aanscherping van de reguliere taken betreffen, hebben een plek gekregen in de basisbegroting.